سناریوهای پیش رو پس از موافقت حماس با طرح ترامپ

الجزیره گزارش داد که استقبال ترامپ از موضع حماس و هشدار هم‌زمان او درباره احتمال «تمام گزینه‌ها روی میز»، پرسش‌هایی را درباره آینده طرح صلح آمریکا برانگیخته است.

کد خبر: ۳۴۲۴۵۷

۱۳ مهر ۱۴۰۴ / ۱۹:۳۶

به گزارش روزپلاس، شبکه الجزیره در گزارشی نوشت: استقبال دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از موافقت جنبش مقاومت اسلامی حماس با طرح پیشنهادی‌اش، برای بسیاری از ناظران ـ به‌ویژه در اسرائیل ـ غافلگیرکننده بود. این شبکه افزود که سیاستمداران اسرائیلی در واکنشی محتاطانه سکوت اختیار کردند تا بفهمند چه می‌گذرد و در عوض، تحلیلگران و مفسران اسرائیلی با شگفتی از موضع واشنگتن سخن گفتند.

الجزیره در ادامه گزارش خود آورده است که ترامپ از زمان ورود به کاخ سفید همواره خود را صاحب دستاوردهای بزرگ معرفی کرده و بارها تأکید کرده که توانسته بسیاری از جنگ‌ها و بحران‌های جهانی را متوقف کند. رئیس‌جمهور آمریکا در تازه‌ترین گفت‌وگوی خود با شبکه 13 اسرائیل گفته بود: «این تنها توافقی نیست که در دوران ریاست‌جمهوری‌ام به دست آورده‌ام، بلکه پیش از این هم چند توافق دیگر حاصل کرده‌ام». الجزیره می‌نویسد به نظر می‌رسد حماس نیز با پذیرش طرح ترامپ، فرصتی تازه برای او فراهم کرده تا رؤیای خود در زمینه «صلح خاورمیانه» را محقق کند.

به گزارش الجزیره، در میان استقبال حماس و برخی طرف‌ها از موضع ترامپ، نباید از این واقعیت غافل شد که رئیس‌جمهور آمریکا همچنان در چارچوب سیاست‌های دولت پنهان، لابی‌ها و شبکه روابط داخلی واشنگتن عمل می‌کند. این شبکه به نقل از تحلیلگران افزود که همین مسئله در سخنان امروز او آشکار بود؛ جایی که هشدار داد در صورت تعلل حماس در اجرای طرح، «همه گزینه‌ها روی میز خواهد بود».

الجزیره نوشت: ترامپ شب گذشته از موضع حماس استقبال کرد و از اسرائیل خواست بمباران نوار غزه را متوقف کند، اما امروز هشدار داد که اگر حماس در اجرای طرح تأخیر کند، با پیامدهایی روبه‌رو خواهد شد. این دوگانگی، به نوشته الجزیره، پرسش‌هایی را درباره آینده اجرای طرح ترامپ برانگیخته است.

الجزیره در بخش دیگری از گزارش خود افزود: پاسخ حماس نه «آری» کامل بود و نه «نه» قطعی؛ پاسخی که بار دیگر بلوغ سیاسی این جنبش را نشان داد و با درخواست توضیحات و مذاکره درباره برخی بندها همراه بود. به گفته این شبکه، حماس با این رویکرد توپ را در زمین بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، انداخت و او را در موقعیت دشواری قرار داد، به‌ویژه پس از موج استقبال جهانی از موضع حماس که برای این جنبش فضای مانور بیشتری جهت توقف جنگ و خروج نیروهای اشغالگر از غزه فراهم کرده است.

الجزیره گزارش داد: پیشنهاد آزادی همه اسیران به‌صورت هم‌زمان در واقع از ابتدا از سوی حماس مطرح شده بود. این شبکه افزود که حماس ضمن حفظ موضع خود درباره جزئیات، جدول زمانی و تضمین‌های لازم، بر رد هرگونه قیمومیت خارجی تأکید و خواستار تشکیل اداره‌ای فلسطینی با توافق ملی شد. در ادامه آمده است که جنبش مقاومت اسلامی در پاسخ خود به موضوع خلع سلاح اشاره نکرد که نشان می‌دهد حماس حاضر است درباره همه بندهای طرح گفت‌وگو کند جز موضوع سلاح که آن را به مرحله تشکیل دولت رسمی فلسطین واگذار کرده است.

دو سناریوی پیش رو

الجزیره نوشت: «به این ترتیب، آری و نه هم‌زمان حماس، طرح ترامپ را در برابر دو سناریو قرار داده است».

این شبکه در توضیح سناریوی نخست با عنوان «معامله برای توقف جنگ» آورده است: ترامپ ممکن است برای تثبیت جایگاه خود به‌عنوان «سازنده صلح» و عامل پایان جنگ‌ها، تلاش کند طرح را عملی سازد. الجزیره یادآور شد که چنین دستاوردی می‌تواند او را به نامزدی جایزه صلح نوبل نزدیک کند؛ موضوعی که ترامپ بارها از آن سخن گفته است. به نوشته این رسانه قطری، جنگ غزه با بازتاب جهانی بی‌سابقه‌اش، فرصتی مناسب برای ترامپ فراهم کرده تا خود را به‌عنوان مرد صلح معرفی کند.

الجزیره گزارش داد: در این چارچوب، ترامپ ممکن است بر نتانیاهو فشار آورد تا با آتش‌بس و تبادل اسرا موافقت کند و ادامه گفت‌وگوها را به مرحله پس از توقف جنگ موکول نماید؛ امری که نتانیاهو با آن مخالف بود. به نوشته این شبکه، حماس نیز در این سناریو از حمایت کشورهای عربی و اسلامی برخوردار است. وزیر خارجه پاکستان محمد اسحاق دار در این‌باره گفته است که نسخه‌ای از طرح ترامپ که او اعلام کرده با متنی که کشورهای اسلامی در نشست نیویورک دیده‌اند متفاوت است. همچنین، نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر، شیخ محمد بن عبدالرحمن آل‌ثانی، تأکید کرده بود برخی بندهای طرح نیازمند گفت‌وگو و شفاف‌سازی است.

در ادامه، الجزیره به سناریوی دوم با عنوان «عقب‌نشینی ترامپ و فشار بر حماس» پرداخته و نوشته است: در این حالت، نتانیاهو تلاش می‌کند ترامپ را به سمت خود بکشاند. این شبکه یادآور شد که نتانیاهو همواره به روابط نزدیکش با ترامپ و حمایت‌های بی‌قیدوشرط واشنگتن از جنگ غزه افتخار کرده است. به گفته الجزیره، اگر چنین شود، ترامپ ممکن است موضعی سخت‌گیرانه‌تر در برابر حماس اتخاذ کند و این جنبش را در تنگنا قرار دهد، به‌ویژه اگر برخی متحدانش نیز با واشنگتن همسو شوند.

الجزیره در ادامه نوشت: در این حالت، حماس ناچار خواهد بود بار دیگر با مهارت سیاسی خود از بحران عبور کند و اسرائیل را مسئول شکست احتمالی توافق جلوه دهد. اما چنین روندی، به جای پایان دادن به جنگ، آن را از سر می‌گیرد و دست نتانیاهو را برای ادامه جنایت‌ها در غزه باز می‌گذارد؛ چیزی که نخست‌وزیر اسرائیل خواهان آن است.

الجزیره سپس به نقل شبکه «کان» اسرائیل گزارش داد که دفتر نتانیاهو اعلام کرده اسرائیل در واکنش به پاسخ حماس آماده اجرای مرحله نخست طرح ترامپ برای آزادی فوری اسراست و تأکید کرده است: «اسرائیل در هماهنگی کامل با رئیس‌جمهور ترامپ و تیم او برای پایان جنگ بر اساس اصولی که اسرائیل تعیین کرده و با دیدگاه ترامپ منطبق است عمل خواهد کرد».

الجزیره در انتهای گزارش خود نوشت: با این حال، چنین گزینه‌ای برای هیچ‌یک از دو طرف ـ نه ترامپ و نه نتانیاهو ـ آسان نخواهد بود، زیرا ادامه جنگ، انزوای بین‌المللی اسرائیل را تشدید کرده و بحران سیاسی داخلی این رژیم را عمیق‌تر خواهد ساخت. از سوی دیگر، ترامپ دیگر نمی‌تواند چهره‌ای صلح‌طلب و «منجی جهان از جنگ‌ها» جلوه کند.

ترامپ نیز در تازه‌ترین گفت‌وگوی خود با شبکه 12 اسرائیل گفته است: «نتانیاهو در غزه بیش از حد پیش رفته و اسرائیل بخش زیادی از حمایت جهانی را از دست داده است. من این حمایت را بازمی‌گردانم».

الجزیره در پایان نوشت: در نتیجه، آینده این طرح به تصمیم نهایی مرد کاخ سفید بستگی دارد؛ اینکه آیا بر نتانیاهو فشار خواهد آورد تا جنگ را متوقف کند یا نه. به گفته این شبکه، حماس در این میان چیزی برای از دست دادن ندارد و همچنان با تدبیر و تجربه وارد گفت‌وگوها می‌شود، هرچند تحت فشار توقف کشتار فلسطینی‌ها قرار دارد؛ تنها اهرمی که نتانیاهو برای فشار بر مقاومت در دست دارد.