گزارش/

«حقوق بین الملل»/ معیار موافقت و مخالفت حماس با بندهای طرح ترامپ

کارشناسان مسائل حقوقی معتقدند که معیار موافقت و مخالفت حماس با بندهای طرح ترامپ، موازین حقوق بین‌الملل بوده و حماس جنبه های غیر قانونی طرح را به کلی رد کرده است.

کد خبر: ۳۴۲۵۳۱

۱۴ مهر ۱۴۰۴ / ۰۹:۵۲

به گزارش روزپلاس، خبرگزاری آمریکایی بلومبرگ در گزارشی با اشاره به طرح آتش بس ۲۰ ماده ای دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در غزه نوشت که جنبش مقاومت اسلامی حماس بخشی از طرح پیشنهادی ترامپ را پذیرفته است، اما از تصمیم‌گیری در مورد سایر جنبه‌های این توافق پیشنهادی خودداری کرده است. این گزارش که به قلم لیزا بایر نوشته شده، افزود که حماس گفته است که اسیران صهیونیست را آزاد خواهد کرد، اما سایر جنبه‌های توافق پیشنهادی ۲۰ ماده‌ای را نادیده گرفته است.

وعده‌های طرح ترامپ برای فلسطینی‌ها

این طرح احتمالا فوراً به پایان عملیات نظامی رژیم صهیونیستی در غزه، ارسال کمک‌های کامل فوری و آزادی حدود ۱۷۰۰ نفر از ساکنان غزه از زندان‌های رژیم صهیونیستی منجر خواهد شد. ترامپ در این طرح وعده داده که هیچیک از ساکنان غزه مجبور به ترک غزه نخواهند شد.

وعده های ترامپ به رژیم صهیونیستی

بلومبرگ گزارش داد که یکی از بلندپروازانه ترین اهداف این طرح تسلیم حماس و خلع سلاح است که حماس اعلام کرده این بند را نخواهد پذیرفت. طبق اعلام این طرح با پایان عملیات نظامیان صهیونیست در غزه، جایگزینی تدریجی آنها با نیروهای حافظ صلح بین‌المللی، سرازیر شدن کمک‌های قابل توجه و بازسازی مناطق ویران شده انجام خواهد شد. این طرح خواستار آزادی ۴۸ اسیر صهیونیست‌ است که احتمالا ۲۰ نفر از آنها زنده هستند.

سرنوشت حماس چه خواهد شد؟

طبق این طرح، حماس موافقت خواهد کرد که به هیچ وجه در اداره غزه دخالت نکند، و به اعضای آن در صورت تحویل سلاح‌هایشان «عفو عمومی» داده خواهد شد و برای کسانی که مایل به ترک غزه هستند، گذرگاه امنی به کشور دیگری فراهم خواهد شد.

این طرح از نیروهای اسرائیلی می‌خواهد که حضور خود را در امتداد مرز غزه حفظ کنند تا زمانی که منطقه «از هرگونه تهدید جدید ایمن شود.» طبق ادعای این طرح نیروهای ثبات‌ساز بین‌المللی موظف به آموزش و حمایت از یک نیروی پلیس محلی جدید در غزه هستند که قرار است مسئولیت امنیت داخلی آن را در بلندمدت بپذیرد.

چه کسی غزه را اداره خواهد کرد؟

این طرح خواستار ایجاد یک کمیته موقت برای اداره خدمات عمومی و شهرداری‌ها در غزه است که متشکل از تکنوکرات‌های فلسطینی و بین‌المللی است و تحت نظارت یک شورای بین‌المللی قرار دارد که شامل تونی بلر، نخست‌وزیر سابق انگلیس، است و ریاست آن را ترامپ بر عهده دارد.

وسام عفیفه: پاسخ حماس به طرح ترامپ حساب شده بود

از سوی دیگر وسام عفیفه نویسنده و تحلیلگر سیاسی در گفتگو با خبرگزاری شهاب تأکید کرد که پاسخ جنبش حماس به سند ترامپ، ترکیبی از واقع‌گرایی سیاسی و پایبندی به اصول ملی فلسطین بود. حماس بیانیه ترامپ را به عنوان «یک بسته واحد» رد یا تایید نکرد، بلکه رویکردی جزئی را انتخاب کرد که بین بندها تمایز قائل شود.

عفیفه توضیح داد که حماس آمادگی خود را برای شروع فوری بندهایی که به منافع ملی خدمت می‌کنند، مانند توقف جنگ، عقب‌نشینی اشغالگران و جلوگیری از کوچ اجباری ابراز کرد؛ در حالی که با بندهایی که به ماهیت حقوق فلسطینیان، مانند مسئله خلع سلاح مقاومت یا تحمیل قیمومیت بین‌المللی مربوط می شود، با احتیاط بیشتری تعامل کرده و پذیرش آن را منوط به موضع ملی جامع و مورد توافق فلسطینیان دانست.

عفیفه تصریح کرد که این پاسخ تنها بیانگر موضع حماس نیست، بلکه بیانگر روحیه عمومی فلسطین است که با دقت و محاسبه شده تنظیم شده بود. بنا بر اعلام این تحلیلگر مسائل بین‌المللی اهمیت این پاسخ در این است که با مواضع عربی و اسلامی که ملاحظات واضحی نسبت به این طرح داشتند، از مصر و قطر گرفته تا پاکستان و سایر کشورها همخوانی دارد.

محمد مهران: پاسخ حماس کاملا منطبق با حقوق بین‌الملل است

از سوی دیگر محمد مهران، استاد حقوق بین‌الملل عمومی و عضو انجمن‌های آمریکایی و اروپایی حقوق بین‌الملل در گفتگو با خبرگزاری شهاب، از پاسخ جنبش مقاومت حماس به پیشنهاد دونالد ترامپ استقبال و تأکید کرد که این پاسخ نشان‌دهنده مسئولیت ملی بالا و حفظ تعادل بین توقف رنج مردم فلسطین و حفظ حقوق اساسی آنها است.

مهران گفت که موافقت حماس با آزادی تمامی اسرای صهیونیستی و واگذاری اداره نوار غزه به یک هیئت تکنوکرات فلسطینی، نشان‌دهنده ترجیح منافع ملی فلسطین و تمایل صادقانه برای توقف نسل‌کشی در غزه است. وی افزود که موافقت جنبش حماس با واگذاری اداره غزه به یک هیئت تکنوکرات فلسطینی با توافق ملی و حمایت عربی و اسلامی، تعهد آن به وحدت ملی و رد انحصار تصمیم‌گیری فلسطینی را نشان می دهد.

وی در مورد عدم موافقت حماس با برخی جنبه‌های طرح ترامپ مربوط به آینده نوار غزه و حقوق اصلی فلسطینی‌ها، تأکید کرد که این موضع کاملاً با حقوق بین‌الملل مطابقت دارد و نشان‌دهنده آگاهی عمیق از خطر از دست دادن حقوق اساسی مردم فلسطین است. وی تأکید کرد که حقوق بین‌الملل از حق ملت‌ها در تعیین سرنوشت خود حمایت می‌کند و به هیچ طرف خارجی اجازه نمی‌دهد ترتیبات سیاسی یا امنیتی را بدون موافقت مردم ذیربط و نمایندگان قانونی آنها تحمیل کند.

این کارشناس مسائل حقوقی به شدت از تلاش‌های ترامپ برای تحمیل خود به عنوان قیم نوار غزه انتقاد و تأکید کرد که این امر صراحتاً با منشور سازمان ملل متحد که دخالت در امور داخلی کشورها و ملت‌ها را ممنوع می‌کند، در تضاد است. وی تأکید کرد که آنچه ترامپ به دنبال آن است، شبیه به نظام قیمومیت استعماری است که دهه‌ها پیش به پایان رسیده و در حقوق بین‌الملل معاصر جایی ندارد. حقوق بین‌الملل ایجاب می‌کند که هرگونه حل و فصل مسالمت‌آمیز بر اساس قطعنامه‌های بین‌المللی، به ویژه قطعنامه‌های شورای امنیت به شماره های ۲۴۲، ۳۳۸ و ۲۳۳۴ و قطعنامه‌های مجمع عمومی مربوط به حق بازگشت و حق تعیین سرنوشت، باشد.