از تبادل اسرا تا بازسازی غزه؛ چشم‌انداز پرتنش مرحله دوم آتش‌بس

منابع آگاه از روند آتش‌بس در غزه، با اعلام اینکه مرحله اول این توافق آسان‌ترین مرحله بود، تاکید کردند مذاکرات درباره برخی موضوعات مرحله دوم از قبل آغاز شده بود، اما با توجه به پیچیدگی اوضاع، به نظر می‌رسد که روند دشواری برای این مرحله در پیش باشد.

کد خبر: ۳۴۳۲۹۳

۲۳ مهر ۱۴۰۴ / ۱۵:۵۱

به گزارش روزپلاس، با تحویل 20 اسیر زنده صهیونیستی و اجساد چهار اسیر مرده از مجموعه 48 اسیری که از زمان فروپاشی توافق ژانویه در اختیار مقاومت در نوار غزه بودند، مرحله اول توافق آتش بس به نقطه پایانی خود نزدیک می‌شود.

بنابراین همه طرف‌ها در حال آماده شدن برای پایان واقعی مرحله اول آتش بس با همه جزئیات آن هستند که بر مبنای طرح اعلام شده توسط دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا اجرا شد.

چشم‌انداز آتش‌بس غزه بعد از مرحله اول

شواهد نشان می‌دهد که توافق آتش بس در غزه تاکنون پابرجا بوده است. البته رژیم اشغالگر طبق عادت معمول خود چندین بار این توافق را با هدف قرار دادن شهروندان فلسطینی در نوار غزه از جمله در محله الشجاعیه که منجر به شهادت 5 نفر از آنها هنگام بازدید از خانه‌های ویران شده خود شد، نقض کرد. در همین حال یک شهروند فلسطینی دیگر هم در شهر الفخاری در شرق خان یونس واقع در جنوب نوار غزه هدف حمله نیروهای اشغالگر قرار گرفته و به شهادت رسید.

اما در شرایطی که صهیونیست‌ها تلاش داشتند به حضور مقاومت در غزه پایان دهند، مناطق مختلف این باریکه شاهد حضور گسترده نیروهای امنیتی حماس و رزمندگان مقاومت فلسطین است که در تلاش برای کنترل سریع اوضاع و استفاده از آرامش کنونی برای ایجاد ثبات هستند.

روند مذاکرات درباره مرحله دوم آتش بس

ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت امور خارجه قطر اعلام کرد که مذاکرات در مورد مرحله دوم توافق آتش بس در غزه از قبل شروع شده و روندی دشوار است و اکنون هم بحث‌های پیچیده در مورد امنیت و حکومت در غزه و اطمینان از عدم بازگشت جنگ آغاز شده است.

طبق گفته‌های سخنگوی وزارت خارجه قطر در مصاحبه با شبکه فاکس نیوز آمریکا در روز دوشنبه، مذاکرات مرحله دوم برای جلوگیری از ایجاد هرگونه فاصله زمانی با مرحله اول، از قبل آغاز شده بود و البته بسیاری از بحث‌های مرحله دوم برای اطمینان از تکمیل مرحله اول، به تعویق افتاده است.

امانوئل ماکرون، رئیس جمهور فرانسه هم اعلام کرد که کنفرانسی برای ارسال کمک‌های بشردوستانه به نوار غزه در هفته‌های آینده به عنوان بخشی از مرحله اول آتش بس برگزار خواهد شد و در مرحله دوم، روند ثبات و بازسازی سریع غزه آغاز می‌گردد.

در مورد روند اداره غزه، ماکرون گفت که شورای امنیت سازمان ملل بین تشکیلات خودگردان فلسطین و سایر کشورهای مربوطه برای حرکت به سمت یک راهکار جامع به توافق رسیده و کار فنی خلع سلاح حماس به زودی از طریق تیم‌هایی که تشکیل می‌شوند، آغاز خواهد شد.

مرحله دوم طرح ترامپ شامل ایجاد یک نهاد حکومتی جدید، یک شورای صلح و یک دولت بین‌المللی به ریاست تونی بلر، نخست وزیر سابق انگلیس بوده و خواستار تشکیل یک نیروی چند ملیتی و خلع سلاح حماس و سایر گروه‌های فلسطینی می‌شود. بر اساس این طرح، این مسائل باید قبل از تکمیل خروج اسرائیل از نوار غزه حل شوند.

حماس: بهانه به دست دشمن نمی‌دهیم/ زمان آغاز مرحله دوم آتش‌بس

آغاز کارشکنی رژیم اسرائیل برای روند پیشبرد آتش‌بس در نوار غزه

این در حالی است که چه حماس و چه سایر گروه‌های مقاومت فلسطین، همانطور که در پاسخ این جنبش به طرح حماس مشخص بود، هیچگونه قیمومیت خارجی بر غزه را نمی‌پذیرند و سلاحشان را هم تسلیم نمی‌کنند.

مرحله دوم آتش بس، پیچیده و دشوار خواهد بود/ حماس سلاحش را تسلیم نخواهد کرد

در این زمینه، هانی المصری، مدیر مرکز تحقیقات و مطالعات راهبردی مسارات اعلام کرد که مرحله اول آتش بس با وجود اهمیت بسیار، در سایه علاقه همه طرف‌ها به پیشرفت روان و بدون مشکل این توافق، آسان‌ترین مرحله بود.

المصری در گفتگو با العربی الجدید اظهار داشت: مرحله دوم با توجه به پیچیدگی مسائل آن به ویژه خلع سلاح حماس و برکناری رهبران آن به همراه مسئله روز بعد از جنگ در غزه و شکل حکومت در آنجا، دشوارترین مرحله است.

وی تاکید کرد: حماس و مقاومت با وجود همه جنایات، کشتار، نسل کشی و ویرانی گسترده‌ای که صهیونیست‌ها در غزه انجام دادند، سلاح‌های خود را زمین نگذاشته‌اند، بنابراین چگونه می‌توان انتظار داشت که حاضر شوند در سایه مذاکرات یا یک روند سیاسی که بقای آنها را هم تضمین نمی‌کند و از حذف آنها حرف می‌زند، سلاحشان را تسلیم کنند.

هانی المصری تصریح کرد: حماس از زمان آتش بس ثابت کرده که قوی‌ترین گروه در نوار غزه بوده و اعضای این جنبش در مناطقی که اشغالگران از آنجا عقب نشینی کرده‌اند، مجدداً مستقر شدند. در سایه این شرایط، مذاکرات ممکن است بسیار طولانی شود و طی آن اشکال مختلف تجاوز اسرائیل علیه غزه البته نه به شدت قبل تکرار گردد.

وی ادامه داد: در واقع می‌توان گفت که در این مرحله وضعیت نوار غزه می‌تواند چیزی مشابه جنوب لبنان بعد از توافق آتش بس باشد؛ جایی که اسرائیل علی رغم توافق آتش بس هنوز به حملات گاه و بیگاه خود در جنوب لبنان و هدف قرار دادن شهروندان این کشور ادامه می‌دهد. البته در مورد غزه وضعیت متفاوت بوده و صهیونیست‌ها به اشکال مختلف از جمله محاصره، جلوگیری از بازسازی و اختلال در امور بشردوستانه ممکن است مردم غزه را تحت فشار قرار دهند.

المصری گفت که ترامپ هم ممکن است به بهانه‌های امنیتی، حملات اسرائیل علیه غزه را نادیده بگیرد؛ به ویژه از آنجایی که بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم اشغالگر می‌داند به اهدافی که بارها علناً اعلام کرده بود دست نیافته است.

محمد الاخرس، نویسنده و پژوهشگر سیاسی عرب زبان هم به نوبه خود اعلام کرد: آنچه که امروز اتفاق می‌افتد آغاز بین‌المللی شدن بحران نوار غزه با مداخله طرف‌های منطقه‌ای و بین‌المللی در مدیریت آن است؛ سناریویی که دهه‌هاست در پرونده فلسطین امتحان نشده بود.

الاخرس افزود: دیدگاه آمریکا برای مقابله با وضعیت پیچیده نوار غزه هنوز ناپخته است و بیشترین بار بر دوش کشورهای شرکت کننده در توافق آتش بس خواهد بود تا مسئولیت رسیدگی به غزه را از نظر سیاسی و میدانی بر عهده بگیرند.

وی تاکید کرد: همچنین ابهام زیادی درباره رابطه میان نقش‌های منطقه‌ای و اسرائیل در مرحله بعدی وجود دارد که این امر بعدا موجب ایجاد وضعیت عدم قطعیت در صحنه میدانی و سیاسی غزه می‌شود. مسلماً در روزهای آینده شاهد تماس‌های فشرده برای روشن شدن اوضاع یا مذاکره در مورد مفاد باقیمانده طرح ترامپ خواهیم بود. اما با این حال سناریوهای پیشنهادی تاکنون هنوز به اندازه کافی روشن و دقیق نیستند تا ویژگی‌های مرحله بعدی را تعریف کنند.

این کارشناس عرب زبان در پایان اظهار داشت: اشغالگران صهیونیست تلاش خواهند کرد معادله امنیتی جدیدی را تحمیل کنند که منجر به سیطره آنها بر نوار غزه به ویژه در مناطقی که در حال حاضر تحت کنترل آنهاست، شود؛ یعنی بیش از نیمی از مساحت غزه. در هر صورت باید منتظر نتیجه مذاکرات و تحولاتی که در مرحله بعدی رخ خواهد داد بمانیم.