ازسرگیری آزمایش‌ سلاح‌های اتمی/ فرصتی برای چین، تهدیدی برای روسیه

کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به دستور ترامپ برای ازسرگیری آزمایش سلاح‌های اتمی گفت که مخاطب اصلی این تهدید روسیه است، اما در صورت اجرا، این مساله فرصتی برای چین است تا خود را به لحاظ کمی و کیفی به سطح ۲ قدرت هسته‌ای اول نزدیک کند.

کد خبر: ۳۴۴۸۶۷

۱۲ آبان ۱۴۰۴ / ۰۹:۵۶

به گزارش روزپلاس، «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا پنجشنبه هفته گذشته در پیامی در شبکه مجازی تروث، اعلام کرد که به وزارت جنگ دستور داده تا آزمایش سلاح‌های هسته‌ای را از سر بگیرد.

رئیس‌جمهور آمریکا تأکید کرد که این تصمیم در واکنش به برنامه‌های آزمایش هسته‌ای سایر کشورها اتخاذ شده و روند اجرای آن بلافاصله آغاز خواهد شد.

ترامپ در این پیام با اشاره به اینکه «ایالات متحده بیش از هر کشور دیگری سلاح هسته‌ای دارد»، نوشت: این دستاورد، از جمله نوسازی کامل و به‌روزرسانی تسلیحات موجود، در دوره نخست ریاست‌جمهوری من محقق شد. به دلیل قدرت ویرانگر عظیم این سلاح‌ها، از انجام این کار متنفر بودم، اما چاره‌ای جز این نداشتم.

وی گفت: روسیه در جایگاه دوم قرار دارد و چین با فاصله زیاد سوم است، اما ظرف پنج سال آینده به ما خواهد رسید. بنابراین به دلیل برنامه‌های آزمایشی سایر کشورها، من به وزارت جنگ دستور داده‌ام که آزمایش سلاح‌های هسته‌ای ما را مثل آنها آغاز کند و این کار بلافاصله شروع خواهد شد.

تصمیم ترامپ در رابطه با از سرگیری آزمایش‌های اتمی موضوع تازه‌ای نیست، او در دولت اول خود نیز تصمیماتی از این دست اتخاذ کرد. آمریکا با وجود آنکه از سال ۱۹۹۲ تاکنون هیچ سلاح هسته‌ای را به طور عملیاتی و رسمی آزمایش نکرده، اما دولت ترامپ، در دولت اول به شکلی بی‌سروصدا دستور داد، یک محل مخصوص آزمایش این سلاح‌ها در منطقه نوادا آمریکا در صورت آمادگی برای آزمایش یک بمب هسته‌ای در یک چارچوب زمانی ۶ ماهه تعبیه شود. در آن مقطع رسانه‌ها گزارش کردند که ترامپ یک طرح ۱.۲ تریلیون دلاری برای بازطراحی و اصلاح برنامه تسلیحات هسته‌ای آمریکا را پیشنهاد و اجازه توسعه و تولید اولین کلاهک هسته‌ای جدید آمریکا در ۳۴ سال گذشته را داده است. در عین حال این برنامه‌ریزی‌ها و طراحی‌ها هیچ وقت به طور رسمی به آزمایش یک سلاح هسته‌ای در چهار سال اول دولت ترامپ منجر نشد و باید دید او در دولت دوم خود تصمیم و برنامه‌اش برای آزمایش سلاح‌های اتمی را عملی می‌کند یا خیر.

هدف ترامپ ترساندن پوتین است

«رحمان قهرمان‌پور» در گفت‌وگویی در پاسخ به این پرسش که تصمیم ترامپ برای از سرگیری آزمایش‌ سلاح‌های هسته‌ای چه پیامی برای رقبا و متحدانش در نظم امنیتی جهانی دارد؟ گفت: ترامپ در ابتدا گفت که دستور داده آزمایش‌های هسته‌ای از سر گرفته شود، اما بعد اعلام کرد آزمایش هسته‌ای در صورتی انجام می‌شود که دیگر کشورها این کار را انجام دهند و به کشور خاصی هم اشاره نکرد. اما می‌دانیم که کره شمالی اعلام کرده است می‌خواهد آزمایش جدید هسته‌ای انجام دهد، از این رو نمی‌دانیم منظور ترامپ ترامپ کدام کشورهاست. اما به نظر می‌رسد که تهدید ترامپ بیشتر روسیه را هدف قرار داده است، چرا که این خبر بعد از آن اعلام شد که وزیر دفاع نروژ گفت تحرکات روسیه در قطب شمال به منظور آمادگی برای جنگ با ناتو است و موشک‌های استراتژیک روسیه به سمت آمریکا نشانه‌گیری شدند.

وی خاطرنشان کرد: هدف ترامپ ترساندن پوتین است تا او را وادار کند از شرط‌هایی که برای صلح اوکراین گذاشته است، کوتاه بیاید.

از نظر فنی و نظامی انجام آزمایش هسته‌ای جدید برای آمریکا سود چندانی ندارد

این کارشناس مسائل بین‌الملل در پاسخ به این پرسش که این تصمیم تا چه اندازه بازدارندگی هسته‌ای آمریکا را تقویت می‌کند؟ اظهار کرد: از نظر فنی و نظامی انجام آزمایش هسته‌ای جدید برای آمریکا سود چندانی ندارد، آمریکا بارها در گذشته آزمایش هسته‌ای انجام داده و هیچ کشوری به اندازه آمریکا در این مورد اطلاعات عملی از آزمایش‌های اتمی به دست نیاورده است و میزان آزمایش‌های هسته‌ای آمریکا از تمام کشورهای هسته‌ای و نیز هند و پاکستان بیشتر بوده است. بنابراین بعید می‌دانم هدف آمریکا افزایش سطح بازدارندگی هسته‌ای‌اش باشد.

این کارشناس مسائل بین‌الملل در پاسخ به اینکه آزمایش سلاح‌های جدید هسته‌ای می تواند آغازگر دور تازه‌ای از رقابت تسلیحاتی هسته‌ای میان آمریکا، روسیه و چین باشد؟ گفت: کارشناسان کنترل تسلیحات هسته‌ای معتقدند اگر آزمایش‌های هسته‌ای از سر گرفته شود، این مساله به نفع چین خواهد بود؛ چراکه می‌تواند از طریق این آزمایش‌ها به دانش عملی خود درباره انفجار هسته‌ای اضافه کند، اما چیز زیادی به دانش آمریکا اضافه نمی‌شود. از طرفی آمادگی برای آزمایش هسته‌ای زمان‌بر است و نمی‌دانیم آزمایش کلاهک هسته‌ای مد نظر آمریکاست یا سلاح‌های تاکتیکی که در گذشته وجود داشته است. عمدتا هدف آزمایش کلاهک‌های هسته‌ای جدید است که زمان‌بر  و بعضا آمادگی برای تست کلاهک‌های جدید تا ۲ سال طول می‌کشد و در عمل هم آمریکا نمی‌تواند به این زودی این کار را انجام دهد.

نمایش موشک‌های دی‌اف-۵سی با قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای در پکن

شکسته شدن تابوی آزمایش هسته‌ای می‌تواند به عنوان تشدید رقابت هسته‌ای بین آمریکا، روسیه و چین منجر شود

قهرمان‌پور در پاسخ به این پرسش که از نظر نظامی در عصر جنگ‌های سایبری و هوش مصنوعی آیا بازگشت به آزمایش فیزیک سلاح هسته‌ای عقلانی است؟ گفت: از سال ۱۹۹۶ که آخرین آزمایش هسته‌ای انجام شده هیچ کشوری جز کره شمالی این آزمایش را انجام نداده است و به نوعی با تابوی آزمایش سلاح هسته‌ای مواجه هستیم و تقریبا تمام قدرت‌های هسته‌ای تلاش کردند آزمایش انجام ندهند. تنها هند و پاکستان در سال ۱۹۹۸ آزمایش انجام دادند که عضو ان پی تی نیستند، اما پنج قدرت عضو شورای امنیت که قدرت‌های هسته‌ای محسوب می‌شوند به مساله بازگشت به آزمایش‌های هسته‌ای به عنوان یک تابو نگاه می‌کنند و شکسته شدن این تابو می‌تواند به عنوان تشدید رقابت هسته‌ای بین آمریکا، روسیه و چین منجر شود و از سویی قدرت‌های خارج از ان پی تی به ویژه هند، پاکستان، اسرائیل و کره شمالی را به سمت آزمایش کلاهک‌های هسته‌ای جدید خودشان تشویق کند.

وی افزود: در این میان هند فعالیت‌هایی را برای تقویت توان هسته‌ای خود انجام داده است، ممکن است از این فرصت برای آزمایش کلاهک هسته‌ای جدید خود استفاده کند و هنجار عدم اشاعه را به شدت تهدید کند. از طرفی با شروع این زنجیره آزمایش هسته‌ای کره شمالی برای کره جنوبی تهدید است، همین طور آزمایش هند با واکنش متقابل پاکستان مواجه می‌شود و آزمایش هسته‌ای چین، آمریکا را به واکنش وادار می‌کند. کارشناسان کنترل تسلیحات هشدار می‌دهند شکسته شدن تابوی آزمایش هسته‌ای می‌تواند دوران تاریکی را در روند کنترل تسلیحات رقم بزند، ضمن اینکه می‌دانیم پیمان ان پی تی هم در شرایط خوبی قرار ندارد.

موشک هسته‌ای روسیه

در عصر هوش مصنوعی، عمده آزمایش‌های هسته‌ای شبیه سازی می‌شود

قهرمان‌پور درباره تاثیر هوش مصنوعی بر روند آزمایش‌های هسته‌ای گفت: در عصر هوش مصنوعی، عمده آزمایش‌های هسته‌ای شبیه سازی می‌شود و فناوری‌های پیشرفته این امکان را به کشورها می‌دهد که بدون آزمایش عملی به دانش لازم دست پیدا کنند. از سویی تبعات زیست محیطی آزمایش‌های فیزیکی هسته‌ای گسترده است و جزایری که در اقیانوس آرام است به خوبی نشان می‌دهد که آزمایش‌ها چه تبعاتی برای محیط زیست و افراد ساکن آن جزایر دارد و به همین دلیل جنبش‌های ضد آزمایش‌ و کلاهک‌های هسته‌ای خواهان توقف آزمایش‌های هسته‌ای شدند.

این کارشناس مسائل بین‌الملل درباره تبعات این اقدام بر تعهدات و پیمان‌های بین‌المللی تصریح کرد: خروج آمریکا از پیمان‌های موشک‌های ضد بالستیک، نظام کنترل تسلیحاتی را تضعیف کرده است و پیمان استارت جدید تنها پیمان باقی مانده در این حوزه است؛ تشدید رقابت هسته‌ای می‌تواند به پایان این پیمان منجر شود و شاهد دوران جدیدی در اشاعه هسته‌ای باشیم. آمریکا جزو پیمان CTBT نیست و روسیه هم از این پیمان خارج شده است، اما با از سرگیری آزمایش هسته‌ای، اندک امیدواری‌های باقی مانده را برای اجرای دوباره این پیمان از بین می‌برد؛ چرا که اجرای این پیمان منوط به امضای آمریکا و سایر قدرت‌های هسته‌ای عضو ان پی تی است. معتقدم بازگشت آمریکا و متعاقبا کشورهای هسته‌ای دیگر به آزمایش های هسته‌ای، تهدید جدی برای نظام منع اشاعه سلاح‌های اتمی است.

چین مترصد این است که آمریکا یک آزمایش هسته‌ای انجام دهد تا آن هم کلاهک هسته‌ای خود را آزمایش کند

قهرمان‌پور در پاسخ به این‌که واکنش احتمالی چین، روسیه و کره شمالی به این تصمیم و حتی کشورهای اروپایی چه خواهد بود؟ گفت: چین مترصد این است که آمریکا یک آزمایش هسته‌ای انجام دهد تا آن هم کلاهک هسته‌ای خود را آزمایش کند. می‌دانیم که چین به سرعت در حال تقویت زرادخانه هسته‌ای، زیر دریایی و بمب‌افکن‌های هسته‌ای است، از این رو اگر آمریکا تابوی آزمایش هسته‌ای را بشکند چین از این فرصت بی‌نظیر استفاده می‌کند تا سلاح‌های هسته‌ای خود را آزمایش کند و قدرت هسته‌ای خود را نمایش دهد و به نوعی نشان دهد که قدرت همتراز آمریکاست و اصل سوم هسته‌ای که در آن به جای دو قدرت هسته‌ای، روسیه و آمریکا را می‌شکند و شاهد حضور قدرت سوم چین خواهیم بود. به طور کلی چنین اقدامی مساله بازدارندگی هسته‌ای را به یک معمای بزرگ تبدیل می‌کند.

وی در پاسخ به اینکه موضع جدید ترامپ در بحث آزمایش‌های اتمی تهدیدی برای ایران است، اظهار کرد: به نظر مخاطب این حرف‌ها بیشتر از اینکه ایران و چین باشند، روسیه است، اما در تفسیر موسع از این موضع می‌توان گفت که به نوعی ترامپ به چین و ایران هم هشدار می‌دهد که آماده به کارگیری سلاح هسته‌ای است، اما شخصا این مساله را جدی نمی‌بینم. نباید فراموش کنیم که موضع ترامپ بعد از اقدامات روسیه در تست سلاح‌های اتمی اعلام شد و به نحوی این پیام را برای روسیه دارد که از طریق تهدید دنبال امتیاز گرفتن از آمریکا در مساله اوکراین نباشد.