پرواز با هواپیما چه تاثیراتی بر روی بدن انسان دارد؟

نظریه‌های گوناگونی وجود دارند که چرا یک پرواز می‌تواند خاطر مسافران را آزرده کند – ناراحتی به دلیل دوری از عزیزان، هیجان در رابطه با سفر پیش رو، احساس غربت. اما شواهدی وجود دارند که پرواز و ارتفاع دلیل این ناراحتی‌ها می‌باشد.

کد خبر: ۷۱۵۳۹

۳۰ بهمن ۱۳۹۶ / ۰۷:۳۵

قرار داشتن یک صفحه نمایش کوچک در مقابل ما، کیفیت صدای نامناسب و وقفه‌های مکرر در تصویر، تماشای یک فیلم در پرواز را به یک تجربه نا خوشایند تبدیل می‌کند.

به گزارش روزپلاس به نقل از بی‌سی‌سی، برایان کاکس (Brian Cox) فیزیک دان و نوازنده Ed Sheeran هر دو می‌گویند که هنگام تماشای فیلم در هواپیما کمی بیش از حد احساسی می‌شوند. نظرسنجی جدید در فرودگاه گاتویک لندن نشان داد ۱۵ درصد مردان و ۶ درصد از زنان گفته اند که هنگام تماشای یک فیلم در پرواز بیشتر احساسی می‌شوند در مقایسه با زمانی که در خانه حضور دارند.

تحقیقات اخیر نشان می‌دهند ارتفاع ۳۵،۰۰۰ فوتی از زمین می‌تواند دلیل تغییر برخی از حالات روحی و خلق و خوی افراد باشد.

Jochen Hinkelbein رئیس انجمن پزشکی هوا و فضای آلمان و دستیار مدیر پزشکی دانشگاه کلن گفت: "در گذشته تحقیقات بسیاری درباره این موضوع انجام نشده است، زیرا افراد سالم خیلی تحت تاثیر این مسئله قرار نمی‌گیرند." "امروزه پرواز‌های ارزان قیمت محبوب جوامع بیشتری هستند و افراد مسن نیز سفر‌های هوایی را ترجیح می‌دهند."

Hinkelbein یکی از معدود محققانی است که اکنون در حال بررسی تاثیر پرواز بر روی ذهن و بدن انسان است.

شکی نیست که کابین‌های هواپیما فضا‌های عجیب و غریبی برای انسان‌ها هستند. یک محیط ناآشنا که فشار هوا در آن مشابه ارتفاع ۸۰۰۰ فوتی است. رطوبت پایین‌تر از خشک‌ترین بیابان‌های جهان، در حالی که تهویه کابین‌ها دما را تا ۱۰ درجه سانتی گراد خنک نگه می‌دارند تا گرمای بیش از حد تولید شده توسط بدنه‌ها و وسایل الکترونیکی را خنثی کنند.

کاهش فشار هوا در هواپیما سبب کاهش میزان اکسیژن خون مسافران بین ۶ تا ۲۵ درصد می‌شود. برای مسافرینی که در سلامت کامل به سر می‌برند این مسئله نمی‌تواند خیلی مطرح باشد، اگرچه در سالمندان و افرادی که دچار اختلالات تنفسی هستند، تاثیر آن می‌تواند بسیار بیشتر باشد.

مطالعاتی وجود دارند که نشان می‌دهند حتی سطوح نسبتا خفیفی از هیپوکسی (کمبود اکسیژن) می‌تواند در افکار و ذهن اختلالاتی ایجاد کند. هیپوکسی یا کم اکسیژنی از علائم بیماری است که به دلیل کاهش اکسیژن رسانی به ارگان‌ها و بافت‌های بدن اتفاق می‌افتد و مهم‌ترین علائم آن کبودی لب‌ها و انگشتان دست و پا بوده. سطح اکسیژن در ارتفاع‌های بالای ۱۲،۰۰۰ فوت رخ می‌دهد، افراد سالم نیز ممکن است تغییرات قابل ملاحظه‌ای در قدرت تصمیم گیری و یا محاسبات خود تجربه کنند. به همین دلیل مقررات مربوط به حمل و نقل هوایی اصرار دارند که اگر خلبان‌ها در ارتفاع بالاتر از ۱۲،۵۰۰ فوت قرار گرفتند، باید ماسک‌های اکسیژن استفاده کنند.

اما برخی تحقیقات نشان داده اند عملکرد‌های شناختی و قدرت استدلال در ارتفاع ۸،۰۰۰ فوت نیز در کابین‌های هواپیما کاهش می‌یابد. این مسئله ممکن است برای برخی از افراد کمی عجیب به نظر برسد.

Hinkelbein گفت: "یک فرد سالم مانند یک خلبان معمولا نباید دچار اختلالات شناختی در ارتفاع شود." "افراد مبتلا به آنفولانزا و یا بیماری خاص در هنگام سفر با هواپیما به دلیل کاهش میزان اکسیژن ممکن است اختلال‌های شناختی را تجربه کنند."

Hinkelbein می‌گوید، هیپوکسی خفیف می‌تواند تغییرات ظاهری در انگشتان و لب‌ها را نشان دهد و تاثیرات آن بر ذهن به این سادگی قابل ملاحظه نباشد. مطالعات در اتاق‌های آزمایشی کوهستانی نشان می‌دهند مواجهه کوتاه مدت با ارتفاع حداقل ۱۰،۰۰۰ فوت می‌تواند خستگی را افزایش دهد و ممکن است اثرات آن در افراد دیگر بیشتر باشد.

او می‌گوید، "هر زمان که در هواپیما نشسته ام پس از پرواز بسیار خسته می‌شوم وبعد از آن یک خواب راحت را تجربه می‌کنم." "در اینجا کمبود اکسیژن سبب از دست رفتن آگاهی نمی‌شود، اما هیپوکسی یکی از عوامل می‌تواند باشد."

ممکن است بتوانید چشم هایتان را به اندازه کافی باز نگه دارید و اطراف را دید بزنید، اما شاید اثرات دیگر از ارتفاع را تجربه کنید. دید در شب می‌تواند ۵ تا ۱۰ درصد در ارتفاع ۵۰۰۰ فوت کمتر شود. این به این دلیل است که سلول‌هایی از شبکیه نیازمند اکسیژن می‌باشند و تلاش می‌کنند در ارتفاع بالا دید خوبی را مهیا کنند، اما بر عکس دید کمتر می‌شود.

پرواز حتی می‌تواند با دیگر حواس پنج گانه در ارتباط باشد و در آن‌ها نیز اختلالاتی را ایجاد کند. فشار کم هوا می‌تواند حساسیت به مزه‌های شیرین و شور را تا ۳۰ درصد کاهش دهد. مطالعات انجام شده توسط شرکت هواپیمایی لوفتانزا (Lufthansa) نشان داد طعم‌هایی مانند آب گوجه فرنگی در طول پرواز طعم بهتری دارند.

هوای خشک نیز می‌تواند در حس بویایی اختلالاتی ایجاد کند و در عوض طعم غذا به خوبی چشیده شود. به همین دلیل است که بسیاری از شرکت‌های هواپیمایی چاشنی‌هایی را به مواد غذایی اضافه می‌کنند، شما نیز در طی پرواز طعم لذیذ تری را خواهید چشید.

یک مطالعه توسط محققان اتریشی نشان داده است که یک پرواز طولانی می‌تواند پوست را تا ۳۷ درصد خشک کند و باعث خارش شود.

سطوح پایین فشار هوا می‌تواند اثرات خماری و کسلی راتقویت کند و این روند تا روز بعد ادامه داشته باشد.

برای کسانی که کمی عصبی هستند، خبر‌های بدتری وجود دارد.

Valerie Martindale، رئیس انجمن پزشکی هوافضا کینگ کالج لندن می‌گوید، " سطح اضطراب می‌تواند با هیپوکسی افزایش یابد. " اضطراب تنها یک جنبه خلق و خوی است که تحت تاثیر پرواز قرار دارد. تعدادی از مطالعات نشان داده اند که زمان صرف شده در پرواز ممکن است احساسات منفی مانند تنش، کاهش انرژی وتوانایی مقابله با استرس را کم کند.

Stephen Legg استاد ارگونومی دانشگاه Massey نیوزلند گفت: "نشان داده ایم که برخی جنبه‌های خلقی می‌توانند با قرار گرفتن در معرض فشار پایین هوا در کابین هواپیما در ارتفاع ۶،۰۰۰- ۸۰۰۰ فوت تغییر کند، و در حال بررسی تاثیر خفیف هیپوکسی در افراد هستند." این مسئله می‌تواند توضیح علمی باشد برای مسافرانی که اغلب در هنگام تماشای فیلم طی پرواز گریه می‌کنند؛ و می‌تواند ناشی از تاثیرات فشار هوا در خلق و خو باشد.

او می‌افزاید، "ما تاثیرات کمی از عوامل استرس زا را می‌شناسیم که باعث تغییرات خلق و خوی هستند."، اما می‌دانیم که "خستگی" عمومی در ارتباط با سفر هوایی طولانی وجود دارد، بنابر این حدس می‌زنم این عامل نیز به عنوان اثری ترکیبی موثر است.

البته تحقیقاتی نیز وجود دارند که نشان می‌دهند ارتفاع باعث شادی افراد می‌شود.

اما Stephen Groening، استاد سینما و رسانه در دانشگاه واشنگتن معتقد است، این شادی ممکن است همراه با اشک ظاهر شود. تماشای یک فیلم فضایی در هنگام پرواز می‌تواند منجر به اشک‌هایی از شادی شود نه غم و اندوه.

او می‌افزاید، "ایجاد برنامه‌های سرگرمی در صفحات نمایشی باعث ایجاد صمیمیت می‌شود که ممکن است منجر به پاسخ‌های عاطفی شدید شود." "گریه در هواپیما عملا باعث تسکین است، نه غم و اندوه."

اما Hinkelbein یکی دیگر از عواملی را که در بدن و احساس انسان تغییر ایجاد می‌کند را کشف کرده است. تحقیقی که او و همکارانش در دانشگاه کلن انجام داده اند و هنوز منتشر نشده است، این مطالعات نشان می‌دهند حتی تجربه پرواز ۳۰ دقیقه‌ای می‌تواند در تعادل مولکول‌های مرتبط با سیستم ایمنی بدن اختلالاتی ایجاد کند. این بیانگر فشار پایین هوا است که می‌تواند باعث تغییراتی در نحوه عملکرد سیستم ایمنی بدن شود.

اگر پرواز باعث ایجاد تغییراتی در سیستم ایمنی بدن می‌شود پس می‌تواند ما را در معرض ابتلا به عفونت‌ها قرار دهد و در خلق و خوی ما تغییراتی ایجاد کند.

فرادید