آشنایی با علائم و مسیر درمان سیروز کبدی

سیروز نوعی بیماری است که باعث صدمه به کبد می‌شود. صدمه به کبد می‌تواند منجربه خونریزی‌های وسیع، تورم و مشکلات تنفسی شود.

کد خبر: ۸۰۱۷۹

۱۴ ارديبهشت ۱۳۹۷ / ۰۴:۰۰

به گزارش روزپلاس، بعضی بیماران مبتلا به سیروز، هیچ علامتی ندارند، اما اگر علائم ظاهر شوند، شامل موارد زیر خواهد بود:

تورم در شکم و اندام تحتانی و تجمع مایع در ریه‌ها،

خونریزی شدید از عروق خونی در مری،

کبودی یا خونریزی به آسانی،

مشکل در تنفس،

احساس سنگینی و پری،

احساس خستگی،

مشکل در خوابیدن کافی یا خوابیدن بیش از حد،

زردی در ناحیه پوست یا سفیدی چشم

گیجی که می‌تواند ناگهانی ایجاد شود،

کوما.

سیروز همچنین باعث می‌شود، بیمار به راحتی دچار بیماری‌های عفونی شده و خطر ابتلا به سرطان کبد را افزایش می‌دهد.

زمانی که عاملی باعث صدمه به کبد می‌شود، این ارگان سعی می‌کند تا خود را ترمیم کند. در این روند، اسکارها شکل می‌گیرند. عواملی که باعث صدمه به کبد می‌شوند، عبارتند از:

مصرف زیاد الکل (افرادی که الکل زیادی مصرف کرده یا به آن معتاد هستند، در معرض خطر ابتلا به سیروز قرار دارند)،

هپاتیت B یا C،

بیماری کبد چرب غیرالکلی: بیمارانی که دچار این وضعیت هستند، اغلب الکل مصرف نمی‌کنند. پزشکان هنوز علت اصلی بروز این بیماری را نشناخته‌اند، اما اکثر بیمارانی که مبتلا به این نوع کبد چرب هستند، چاق بوده یا دیابتیک هستند.

تست‌های مختلفی برای تشخیص این بیماری وجود دارد:

یوپسی: در این روش، پزشک سوزن مخصوصی را وارد کبد کرده و نمونه کوچکی را از آن بیرون می‌آورد. این نمونه، شدت آسیب کبدی را مشخص می‌کند.

تست‌های خونی: نتایج می‌توانند نشان‌دهند که علت بروز سیروز چیست.

تصویربرداری: سونوگرافی یا ام.آر.آی

برای اینکه بتوانید کبد خود را از آسیب محافظت کنید، باید:

از مصرف الکل حذر کنید.

پیش از شروع هرگونه داروی جدید، با پزشک خود مشورت کنید. این داروها می‌توانند شامل ایبوپروفن، ناپروکسن، استامینوفن باشند.

اگر قبلا به عفونت هپاتیت A یا B مبتلا نشده‌اید، خود را علیه آنها واکسینه کنید.

درمان‌هایی که برای این وضعیت وجود دارند، بستگی به عامل ایجاد کننده این بیماری دارد، اینکه شدت بیماری در چه حدی است و بیمار چه علائمی دارد. درمان‌های موجود در چند دسته قرار می‌گیرند که عبارتند از:

درمان علت ایجاد کننده بیماری: بعضی از عوامل ایجاد کننده بیماری قابل درمان هستند. به‌طور مثال، قطع مصرف الکل در بیمارانی که به دلیل سوء‌مصرف الکل دچار سیروز شده‌اند یا درمان هپاتیت B و C با دارو.

کاهش خطر خونریزی: سیروز می‌تواند باعث شود عروق خونی اطراف مری، دچار تورم شده یا حتی پاره شده و خونریزی کنند. برای پیشگیری از این وضعیت، پزشک باید:

داروهایی را تحت عنوان بتابلوکرها تجویز کند. این داروها باعث کاهش فشار خون در کبد شده و به کاهش شانس خونریزی کمک می‌کنند.

باندهای نازکی را به دور عروق خونی متورم می‌بندند که تحت عنوان variceal band ligation نامیده می‌شوند.

کاهش مایعی که در محوطه شکم ایجاد می‌شود: در بیماران مبتلا به سیروز، محوطه شکم گاهی با مایع پر می‌شود. به منظور پیشگیری از بروز این وضعیت، پزشکان می‌توانند:

از داروهای دسته ادرارآور (دیرتیک) استفاده کنند. این داروها باعث می‌شوند، مایع اضافی از بدن خارج شود. این افراد باید نمک مصرفی خود را نیز کاهش دهند.

با استفاده از سوزن‌های مخصوص، آب اضافی داخل شکم را خارج کنند. به این عمل، پاراسنتز گفته می‌شود.

وسیله‌ای را درون کبد جای‌گذاری کنند تا تشکیل مایع در شکم کاهش یابد.

درمان یا پیشگیری از بروز عفونت: بیماران مبتلا به سیروز، با احتمال بیشتری برای ابتلا به عفونت مواجه هستند. وقتی هم که مبتلا به یک بیماری عفونی می‌شوند، در مقایسه با افراد غیرسیروزی، بیشتر بیمار هستند. در نتیجه، این بیماران اغلب اوقات برای درمان یا پیشگیری از ابتلا به عفونت نیاز به آنتی‌بیوتیک دارند. اکثر بیماران سیروزی نیز باید تحت واکسیناسیون آنفلوآنزا و دیگر واکسن‌ها قرار گیرند تا به عفونت‌های رایج دچار نشوند.

بهبود گیجی: سیروز پیشرفته می‌تواند باعث اغتشاش فکر و تمرکز بیمار شود. پزشکان اغلب از لاکتولوز (دارویی که مدفوع را نرم می‌کند) یا بعضی آنتی‌بیوتیک‌های خاص استفاده می‌کنند تا این وضعیت را درمان کنند.

پیوند کبد

بیماران مبتلا به سیروز پیشرفته و شدید نیاز به یک کلیه جدید دارند. قبل از بدتر شدن وضعیت خود با پزشکتان در مورد این جراحی صحبت کنید تا در صورت لزوم، دهنده مناسب کبد برای شما درنظر گرفته شود. باید وقتی در لیست انتظار قرار می‌گیرید، به اندازه کافی وقت داشته باشید. گاهی افراد برای دریافت یک کبد جدید، تا 2 سال در لیست انتظار پیوند باقی می‌مانند.

اهمیت تغذیه در بیماران کبدی

در افراد مبتلا به سیروز، به علت تغییراتی‌ که در عملکرد کبد ایجاد شده، ایجاد اصلاحاتی‌ در تغذیه جهت جبران نقص کبدی، الزامی است. به طور کلی، رژیم غذایی شما باید پرپروتئین، کم‌چرب، کم‌نمک، به همراه فیبر بالا ‌باشد. در صورت نیاز، پزشک معالج شما ممکن است میزان مایعات مصرفی شما را نیز محدود و داروهایی را نیز تجویز کند. توجه داشته باشید که تغذیه کافی و مفید برای شما جنبه حیاتی دارد. سوء تغذیه یکی از مهم‌ترین عوامل پیشرفت سیروز و بروز علائم مختلف آن است در سیروز، علاوه بر التهاب و استرس وارد شده بر بدن، به دلیل اختلالات ایجاد شده در عملکرد کبد در رابطه با سوخت‌و‌ساز پروتئین‌ها، اهمیت افزایش مصرف پروتئین چند برابر می‌شود. کمبود پروتئین میتواند باعث پیشرفت بیماری از مرحله «جبران شده» به مرحله آشکار سیروز شده و علائم متفاوتی را در افراد بوجود آورد. به همین دلیل توجه خاص به مصرف مواد غذایی حاوی پروتئین الزامی است.

پروتئین‌ها دو دسته هستند. دسته اول، پروتئین‌های گیاهی موجود در انواع حبوبات، سویا و اغلب خشکبارها. دسته دوم، پروتئین‌های حیوانی مانند لبنیات، تخم‌مرغ، گوشت قرمز، مرغ و ماهی. سعی‌ کنید در رژیم غذایی روزانه خود در تمامی وعده‌های غذایی و در میان‌وعده‌ها، از این مواد غذایی مصرف کنید. با آنکه مصرف انواع پروتئین برای شما الزامی است، پروتئین‌های گیاهی که دارای فیبر زیادی نیز هستند و همچنین لبنیات، دارای فوائد بیشتری برای کبد شما هستند. با استفاده از ایده‌های داده شده، می‌توانید مصرف مواد پروتئینی خود را بیشترکنید.

تخم‌مرغ

همیشه چند تخم‌مرغ آب‌پز و سفت شده در یخچال داشته باشید. می‌توانید آنها را خرد کرده و روی سالاد یا به همراه سبزیجات میل کنید. (تخم‌مرغ پخته را بیشتر از 5 روز در یخچال نگه ندارید.)

حداقل3  بار در هفته تخم‌مرغ بخورید. اگر زرده تخم‌مرغ برای شما مضر است، به‌جای یک عدد تخم‌مرغ کامل، 2 عدد سفیده تخم‌مرغ میل کنید.

با سفیده تخم‌مرغ و انواع سبزیجات خورد شده، کوکو‌های متنوع درست کنید.

املت سبزیجات نیز صبحانه‌ای بسیار مقوی است. املت را با حداقل روغن ممکن بپزید و از روغن‌های مایع استفاده کنید. برای محدود کردن مصرف زرده تخم‌مرغ، می‌توانید املت خود را با 2 سفیده تخم‌مرغ یا یک عدد تخم‌مرغ کامل و یک عدد سفیده تخم‌مرغ، طبخ کنید.

حبوبات، خشکبار و تخمه‌ها

از مخلوط انواع حبوبات و سبزیجات خورشتی می‌توانید غذاهای لذیذی درست کنید.

انواع آش را می‌توانید با حبوبات و کشک کم‌نمک میل کنید.

انواع سالاد را می‌توانید با حبوبات درست کنید، مانند سالاد سیب‌زمینی یا ماکارونی که در این صورت می‌توانید، از چند قاشق ذرت یا لوبیا روی سالاد کاهو نیز استفاده کنید.

روزانه می‌توانید 6-8 عدد از مغز ها، مخصوصاً گردو و بادام را به عنوان میان‌وعده میل کنید. (مغزها خام و بدون نمک باشند.)

برای صبحانه از کره بادام زمینی‌ به جای کره حیوانی استفاده کنید، در میان وعده‌ها، لایه نازکی کره بادام زمینی‌ را روی برخی‌ از میوه یا سبزیجات، مانند سیب، موز و یا کرفس بمالید و میل کنید.

سلامت آنلاین