چرا تاریخ ولادت امام معصوم در تقویم‌ها متفاوت است؟+عکس

این روزها هر کدام از تقویم‌ها را که ورق می‌زنیم، به زمان‌های متفاوتی از ولادت امام موسی کاظم (ع) برخورد می‌کنیم.

کد خبر: ۹۰۹۵

۰۱ مهر ۱۳۹۵ / ۱۴:۰۰

گروه روزپلاس - این روزها هر کدام از تقویم‌ها را که ورق می‌زنیم، به زمان‌های متفاوتی از ولادت امام موسی کاظم (ع) برخورد می‌کنیم. در حالی که ولادت امام موسی کاظم (ع) طبق برخی روایات و احادیث در سال‌های گذشته مصادف با هفتم صفر بوده است، اما با نگاهی به تقویم‌های جلالی که هر کدام زمان‌های مختلفی را برای ولادت این امام همام در نظر گرفته‌اند، این پرسش مطرح می‌شود که با توجه به نظر مراجع تقلید و ‌آن چه در تقویم رسمی کشور آمده، چه روزی ولادت امام موسی کاظم (ع) است.

ثبت مناسبت در تقویم کشور ما از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و مردم، بویژه در مناسبت‎های مذهبی و ملی رفتار عبادی و مذهبی و اجتماعی خود را بر اساس تقویم تنظیم می‏‌کنند.

به سبب همین اهمیت، اضافه یا کم شدن یک مناسبت به تقویم باید با تحقیق کامل و ارائه منابع معتبر انجام شود، نه بر اساس مدارک و مستندات نامعتبر؛ آن چنانکه درباره برخی از فرزندان اهل بیت شاهد هستیم که سالروز ولادت یا وفات ایشان به منبع قابل اعتماد متکی نیست (ولادت و وفات حضرت معصومه(س)  و ولادت و وفات حضرت عبدالعظیم(ع) و... ) و متاسفانه کمتر پیش می‌آید این حقایق بیان شود.

ولادت امام کاظم (علیه السلام) صفر یا ماه ذی‌الحجه؟

ولادت امام کاظم (علیه السلام) در روز هفتم صفر بین علما شهرتی پیدا کرده است اما؛

بزرگانی چون شیخ کلینی در (اصول کافی) و شیخ مفید در (الارشاد و مسارّ الشیعه) و شیخ طوسی«قدس سرهم» در (تهذیب الاحکام) به قول ولادت آن حضرت در هفتم صفر اعتنا نکرده و آن را  بیان کرده‌اند.

فحولی نیز به نقل از علمایی چون شهید اول در «الدروس»، شیخ محمدحسن نجفی در «جواهر الکلام» و شیخ جعفر کاشف الغطاء در «کشف الغطاء» آن را ضعیف برشمرده است.

در تاریخ ولادت امام کاظم (ع) روایاتی وارد شده است که بزرگان از محدثینی چون احمد بن خالد برقی در «المحاسن، شیخ کلینی در «اصول کافی»، محمد بن حسن صفار در «بصائر الدرجات» و ابن جریر طبری شیعی در «دلائل الامامه» از ابی‌بصیر به طرق مختلف از امام صادق (ع) روایت کرده‌اند: که این ولادت پس از ایام حج سال ۱۲۷هـجری و هنگام مراجعت حضرت صادق (ع) به مدینه و در اولین منزل پس از جحفه به نام ابواء بوده است که به تصریح معجم البلدان ابواء ۳۳ میل (حدود ۵۳ کیلومتر) تا جحفه فاصله دارد.

مطلب مهم: روایت ابی بصیر قرینه‌ای است بر اتمام حج و بازگشت به مدینه در همان سالی که امام کاظم (ع) در ابواء به دنیا آمده، و این دلالت دارد بر اینکه امام کاظم (ع) در ماه ذی الحجه دیده به جهان گشودند نه در ماه صفر در سال ۱۲۸ هـجری که نقل شده است.

ابن جریر طبری نیز در روایت دیگر از امام عسکری (ع) در (دلائل الامامه)، تصریح بر وقوع ولادت آن حضرت در ماه ذی الحجه کرده است.

در سالیان اخیر روز هفتم صفر که فرا می‌رسد، در حالی که صدا و سیما و محافل عمومی به تبعیت از تقویم رسمی کشور این روز را به میلاد امام موسی کاظم (ع) اختصاص می‌دهند، بیوت برخی مراجع تقلید و علما و به طور دقیق‏‌تر شهر مقدس قم، سیاه‌پوش و عزادار است.

ماجرا از این قرار که هفتم صفر به قول شیخ مفید، کفعمی و شهید اول، سالروز شهادت امام حسن مجتبی (ع) است و برخی از علما معتقدند این قول محکم‎تر از روز ۲۸ صفر است.

در این میان دو دیدگاه وجود داشت.

اول اینکه: روز هفتم صفر ولادت امام کاظم (ع) نیست؛ اشتهار آن به این مناسبت کار ناصرالدین شاه است و باید این اشتباه اصلاح شود.

دوم اینکه: اگر چه هفتم صفر ولادت امام هفتم است، اما از آنجا که جنبه عزا بر شادی مقدم است، باید در این روز مراسم عزا به پا شود. قائلان این دیدگاه سیره مرحوم حاج شیخ عبدالکریم حائری «موسس حوزه علمیه» را نیز در این‏‌باره مورد توجه قرار می‌‎دهند.

در این میان البته برخی از علما همانند مرحوم آیت‏‌الله بهجت معتقد بودند: بهتر است هم به ذکر فضائل و مناقب امام هفتم پرداخته شود و هم به ذکر مصیبت امام دوم.

انتقاداتی هم به سبب شادی برنامه‏‌های صدا و سیما در هفتم صفر و تبریک‏ گفتن در این روز مطرح شد و برخی از ائمه جمعه تجدید نظر در این وضع را خواستار شدند.

این اعتراض‏‌ها سبب شد که امسال در تقویم رسمی کشور، تاریخ ولادت امام موسی کاظم (علیه‏‌السلام) از هفتم صفر به روز دیگری تغییر پیدا کند.

اضافه شدن یک مناسبت به تقویم یا حذف شدن از آن، تابع تشریفاتی است که در شورای فرهنگ عمومی انجام می‌‎شود.

اما در این میان وقتی به تقویم رسمی که در کشور به چاپ رسیده است مراجعه می‌کنیم، می‌بینیم که در هر کدام از تقویم‌های کشور که در سال  ۱۳۹۵ به چاپ رسیده است، یک روز برای ولادت امام موسی کاظم (ع) ذکر شده است که از جمله آنها را در تصاویر زیر می‌بینم. شرایطی که طبعا و قطعا باید برای اصلاح آن گام اساسی برداشته شود:

در حالی برخی تقویم‌های جلالی سال ۱۳۹۵، بیستم ذی‌الحجه (مصادف با یکم مهرماه) را ولادت امام موسی کاظم (ع) نامگذاری کرده‌اند که در هیچ یک از منابع  تاریخی به این امر اشاره نشده است و حتی در وبلاگ برخی از روحانیان آمده که " بنابر این میلاد امام کاظم(ع) یا ۱۷ ماه ذی الحجه یا ۲۷ ذی الحجه سال ۱۲۸ هجری قمری بوده است. چون ذی الحجه آخرین ماه سال قمری است و میلاد امام(ع) هم در روزهای آخر این ماه واقع شده است، به همین دلیل گاهی در تاریخ اشتباه شده و به جای سال ۱۲۸ ه. ق سال ۱۲۹ ه. ق نوشته شده است. "