نیویورک تایمز/

جایگاه خاندان سلطنتی متزلزل شده/ ممکن است ملک سلمان اختیارات پسرش را محدود کند/مخالفان بن سلمان به احمدبن عبدالعزیز،برادر پادشاه امید بسته اند

در میان اعضای خاندان سعودی این بار نگرانی ‏وجود دارد که چگونه ولیعهد را نجات دهند، ولیعهدی که چنان قدرت را یکپارچه کرده که تقریبا تمام اطرافیان به حاشیه رفته ‏اند.

کد خبر: ۹۸۶۶۴

۲۹ مهر ۱۳۹۷ / ۱۲:۵۹

به گزارش روزپلاس؛ نیویورک تایمز در مطلبی به قلم بن هوبارد و دیوید کیرک پاتریک نوشت: با فزونی یافتن شوکه شدن جهان از سعودی ها بابت کشتن روزنامه نگار مخالف سعودی، جمال خاشقجی در استانبول، شاه سلمان یک ‏مقام بلندپایه را برای پیگیری ماجرا به ترکیه اعزام کرده است. پس از ماجرای یازده سپتامبر، عربستان با بزرگترین بحران بین ‏المللی خود مواجه شده است. ‏

در ادامه این مطلب آمده است: اعضای خاندان سلطنتی نگران مسیری هستند که کشور تحت رهبری ولیعهد جدید بن سلمان در پیش گرفته است. اما برخلاف سال ‏‏۲۰۰۱ که اعضای خاندان دور هم جمع شدند تا منافع مشترکشان را حفط کنند، این بار چنین چیزی ممکن نیست. در عوض نگرانی ‏عمیقی وجود دارد که چگونه ولیعهد را نجات دهند، ولیعهدی که چنان قدرت را یکپارچه کرده که تقریبا تمام اطرافیان به حاشیه رفته ‏اند. تنها کسی که می تواند کمک کند خود پادشاه است؛ اما شاهزادگان ارشد تمایلی برای رجوع به این پیرمرد ۸۲ ساله را ندارند که ‏بعید است حتی از هوشیاری کافی برای درک شرایط موجود برخوردار باشد.‏

یکی از مقامات نزدیک ولیعهد که به شرط عدم افشای نامش با ما سخن گفت، معتقد است شاه اهلیت رسیدگی به این موضوع را ‏ندارد. درباره ولیعهد او می‌گوید که هم مرد شماره یک و هم مرد شماره دو در حکومت است. از سال ۱۹۳۲ که پادشاهی سعودی ‏شکل گرفت، این کشور شاهد گسست ناشی از مخالفت ها و حتی جنایت ها بوده است. اما به هر حال هزاران شاهزاده سعودی ‏موفق سده اند راهی برای حفظ قدرت در خاندان خود پیدا کنند. اما ناگهان بن سلمان پا در میان گذاشت که به سادگی سازوکار ‏حصول سازشی را که سال ها به بقای سعودی ها کمک کرد، کنار گذاشت.‏

با قدرتی که در دست دارد، ولیعهد سعودی سنت دیرینه سیاست خارجی این کشور که مبنی بر توافقات خاموش و پشت صحنه بود ‏را نیز کنار گذاشته است. در عوض او رویکردی پرخاشگرانه در پیش گرفته، جنگی خونین در یمن به راه انداخته، نخست ‏زیر لبنان را برای مدتی ربوده و روابط با قطر و کانادا را معلق کرده است. در عین حال ایده چهره جدیدی از عربستان را با ‏اقتصادی متنوع و زنان دارای حق رانندگی به خارجی ها می فروشد. این رویکرد طرفدارانی را جذب کرده که معتقدند عربستان ‏به رهبری اینچنین برای جدا شدن از گذشته اش نیاز دارد. در میان این طرفداران دولت ترامپ است که او را ستون سیاست ‏خاورمیانه خود قرار داده تلقی می کند. اما برآمدن بن سلمان موجب وحشت بسیاری از پسرعموهایش شده است که بی آنکه کاری ‏از دستشان برآید، نظاره گر تخریب حیثیت پادشاهی هستند.‏

مقامات ترکیه می گویند تیمی ۱۵ نفره در کنسولگری منتظر خاشقجی بودند تا او را به قتل برسانند. بعید به نظر می رسد چنین ‏اتفاقی بدون اجازه ولیعهد رخ داده باشد. این امر شرایطی را پیش آورده که خویشاوندان شاهزاده هرگز تصور نمی کردند: معضلی ‏که با پول حل نمی شود. نزدیکان خاندان سلطنتی می گویند شاهزادگان ارشد مانند شاه قبلی به شاه سلمان دسترسی ندارند و نمی ‏نوانند نگرانی های خود را به گوش او برسانند. برخی شکایت می کنند که اگر نام شان از قبل به نگهبانان قصر شاه اعلام نشده ‏باشد، اجازه ورود نمی گیرند. در سایر موارد شانس دیدن شاه در مراسم های رسمی است که زمان مناسبی برای گله کردن تلقی ‏نمی شود.‏

در همین حال ولیعهد تلاش می کند عواقب کار را تخفیف دهد. یکی از مشاورانش گفته که او از واکنش شدید جهان غافلگیر شده ‏است. این غافلگیری در اعلام موضع ریاض دیده می شود. در ابتدا آنها گفتند که خاشقجی کنسولگری را ترک کرده و اطلاعی ‏از سرنوشتش ندارند. اما شنبه ریاض پذیرفت که خاشقجی در کتسولگری کشته و ۱۸ نفر در ارتباط با این قتل بازداشت شده ‏اند. همچنین ولیعهد تقاضای فعالان وال استریت برای تعویق زمان کنفرانس سرمایه گذاری در عربستان را رد کرده است. این در ‏حالی است که مشارکت کنندگان از جمله وزیر خزانه داری آمریکا یکی پس از دیگری حضورشان را کنسل می کنند. ‏

در عوض ولیعهد یک کمیته پیگیری بحران متشکل از مقامات اطلاعاتی و وزارت خارجه تشکیل داده تا او را در طول روز از ‏جدیدترین اتفاقات پرونده خاشقجی مطلع کنند. او با دستپاچگی برادر کوچکش شاهزاده خالد بن سلمان که سفیر عربستاتگن در ‏واشنگتن است را به سمت مشاور امنیت ملی برگزیده تا نظم را به سیاست خارجی کشور بازگرداند. پادشاهی سعودی تهدید کرده ‏هرگونه اقدام تنبیهی را بی پاسخ نخواهد گذاشت که احتمالا از طریق مداخله در بازار نفت واکنش نشان خواهد داد. برخی ‏کارشناسان معتقدند تحریم سعودی ها ممکن است عربستان و جهان اسلام را به آغوش ایران بیندازد.‏

به نظر می رسد پذیرش قتل خاشقجی در کنسولگری اقدامی است برای پایان دادن به ماجرا و سلب مسئولیت ازولیعهد. گفته شده ‏قرار است مسئولیت را به گردن ژنرال اسیری یکی از هواداران ولیعهد بیندازند. داستان این است که وی نقشه ای برای ربودن ‏خاشقجی داشته اما درنهایت عملیات او به مرگ خاشقجی منجر شده است. روز شنبه او و سه نفر دیگر از پست خود برکنار شدند ‏اما دلیل آن هنوز ذکر نشده است. ‏

شاهزاده های زیادی قدرت پیشین خود را از دست داده اند، عده ای به اتهام فساد سال گذشته در یک هتل بازداشت شدند و بسیاری ‏از سفر به خارج منع شده اند. سایرین واهمه دارند در صورت اعتراض به سرنوشت آنها دچار شوند. شاهزاده نایف که پیشتر ‏ولیعهد عربستان بود تحت بازداشت خانگی است و همسر و دو دختر وی دریافته اند که حساب های بانکی شان در عربستان مسدود ‏شده است. پسران شاه قبلی نیز از پست های خود برکتار شده اند و اموالشان به اتهام فساد ضبط شده است. یکی دیگر از آنها که ‏حاکم ریاض بود در زندان است و پسر دیگر در اروپا مخفی شده است که واهمه دارد او نیز ربوده شده و به عربستان بازگردانده ‏شود. در نتیجه تنها کسی که برای نظارت بر ولیعهد باقی مانده، پدرش است. در واقع تنها کسی در عربستان که می تواند قدرت ‏ولیعهد را به چالش بکشد، خود پادشاه است. ‏

اما سوال این است که آیا شاه می تواند خودش برنامه ۲۰۳۰ را به پیش ببرد و آیا اصلا سلامتش اجازه می دهد زمام کشور را در ‏دست بگیرد. نگرانی دیگر از سلامت فکری و توان تصمیم گیری او در این سن است. برکناری چنین ولیعهد قدرتمندی می تواند ‏تبعاتی به همراه بیاورد و اصولا شاهزاده ای با وجود بن سلمان ناراضی، جرات پذیرش ولیعهدی را نخواهد داشت. اما یک ‏دیپلمات باسابقه انگلیسی می گوید که احتمال دارد شاه ولیعهد را با محدود کردن اختیاراتش نگه دارد و برخی پست های امنیتی را ‏در اختیار سایر شاهزاده ها بگذارد. ‏

سعودی ها نیاز دارند که هر طور شده ولیعهد را مهار کنند و کسی که ممکن است شاه را مجاب به این کار کند، احتمالا شاهزاده ‏خالد حاکم مکه است که به عنوان فرستاده پادشاه به استانبول رفت. فرستادن این شاهزاده ۷۸ ساله به این ماموریت حاکی از ‏اعتماد پادشاه به اوست. برادر ناتنی او شاهزاده ترکی الفیصل، یکی از دوستان خاشقجی پیش از منتقد شدنش بود. دشمنان ولیعهد ‏امید دارند که برادر پادشاه یعنی شاهزاده احمد بن عبدالعزیز به مقابله با او برخیزد. او که ۷۳ سال دارد جوان ترین برادر از هفت ‏پسر عبدالعزیز ساه سابق از یک مادر است. ‏

مخالفان ولیعهد از اظهارنظر شاهزاده احمد درباره معترضانی که در لندن علیه جنگ در یمن شعار می زادند شادمان شدند. او گفته ‏بود این ها ربطی به آل سعود ندارد و مسئولیتش با پادشاه و پسرش است. در پاسخ به سوالی درباره جنگ یمن او گفته بود امیدوارم ‏این وضعیت چه در یمن و چه در جای دیگر پایان یابد. در اینترنت مخالفان ولیعهد با شاهزاده احمد بیعت کردند اما جبهه گیری او ‏چندان طول نکشید و خیلی زود در بیانیه ای مدعی شد از اظهارات او سوءبرداشت شده است.‏

انتخاب