به گزارش روزپلاس، تبدیل شدن ترکیه به هاب گازی با دستان خالی، کشوری که در حال حاضر، نه‌تنها گاز آماده‌ای برای صادرات ندارد بلکه یک واردکننده جدی گاز هم در همسایگی ایران است.
رجب طیب اردوغان رئیسجمهوری ترکیه، همین اواخر، دستور آغاز به کار روی ایده هاب گازی ترکیه را صادر کرده است.
ترکیه اکنون یکی از کشورهای واردکننده گاز از ایران بوده، به‌نحوی که طبق گزارش اداره آمار اروپا (یورواستات)، ایران در دهمین ماه سال‌جاری میلادی ۶۷۱ میلیون مترمکعب گاز طبیعی به ترکیه صادر کرد. این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن، رشد ۷۰ درصدی داشته است.
ایران در ماه اکتبر سال قبل ۳۹۵ میلیون مترمکعب گاز طبیعی به ترکیه صادر کرده بود. کل واردات گاز طبیعی ترکیه در اکتبر امسال بالغ بر ۳۲۳۸ میلیون مترمکعب بوده که ۲۱ درصد از این رقم شامل گاز وارداتی ترکیه از ایران بوده است.
برآورد می‌شود که میزان تولید روزانه گاز طبیعی ترکیه برابر با ۱.۵ درصد تقاضای داخلی این کشور است.
روسیه هم حدود ۶۵ درصد گاز ترکیه را تأمین می‌کند. به‌عبارت ساده‌تر، ترکیه در حال حاضر تقریباً تمام ۵۰ میلیارد مترمکعب گاز مورد نیاز مصرفی سالانه خود را از محل واردات تأمین می‌کند.
تأمین گاز ترکیه از روسیه به وسیله خط لوله «بلواستریم» انجام می‌شود.
بلواستریم خط لوله انتقال گاز طبیعی به طول ۱۲۱۳ کیلومتر بوده که از شهر ایزوبیلنی، در کشور روسیه آغاز می‌شود و پس از گذر از زیردریای سیاه، در شهر آنکارای ترکیه پایان می‌یابد. ظرفیت انتقال گاز طبیعی این خط لوله روزانه معادل ۴۵ میلیون مترمکعب است.
فراموش نکنیم که ترکیه خرداد ماه سال گذشته ازکشف یک میدان گازی جدید در دریای سیاه و افزایش میزان ذخایر گاز اکتشافی ترکیه به ۵۴۰ میلیارد مترمکعب خبر داد و افزود: 135 میلیارد مترمکعب گاز طبیعی دیگر در میدان گازی ساکاریا کشف شده که با این احتساب، میزان ذخایر گاز اکتشافی ترکیه در دریای سیاه به 540 میلیارد مترمکعب افزایش پیدا کرده است.
رجب طیب اردوغان گفته که تولید روزانه در میدان ساکاریا در سال ۲۰۲۶ به ۴۰ میلیون مترمکعب اوج خواهد گرفت و زودتر از دستورالعمل سال ۲۰۲۷ است هر چند که زمان آغاز تولید که برای سه ماهه نخست سال ۲۰۲۳ برنامه‌ریزی شده، بدون تغییر مانده است. از قرار معلوم، ایده تبدیل شدن ترکیه به هاب گازی منطقه چندان هم بی‌ارتباط با دیدار رؤسای‌جمهور ترکیه و روسیه نیست.
رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه مهرماه سال‌جاری و در بازگشت از آستانه قزاقستان، به دیدار خود با ولادیمیر پوتین اشاره داشته که در آن دو طرف، درباره تمامی مراحل امنیت پروژه هاب گازی و مواردی که نیاز به آن است و همچنین اقدامات مشترک صحبت کرده‌اند.
رئیسجمهوری روسیه هم دراین دیدار با طرح ایده ایجاد یک «هاب گازی» در ترکیه گفته که ترکیه قابل اعتماد‌ترین مسیر انتقال گاز برای اروپا است و مسکو می‌تواند از این طریق، صادرات به کشورهای اروپایی را ادامه داده و ترانزیت گاز خود به اروپا را از شبکه نورد استریم به سمت دریای سیاه و ترکیه منتقل کند.
به‌تازگی، کشورهای عضو اتحادیه اروپا، بر سر سقف ۶۰ دلاری قیمت هر بشکه برای صادرات نفت خام روسیه که از طریق دریا حمل می‌شود، توافق کرده‌اند. این توافق با نیت کاهش درآمدهای مسکو از محل صادرات نفت‌خام صورت گرفته است.
توافق مذکور تضمین خواهد کرد که سقف قیمت نفت روسیه حداقل ۵ درصد کمتر از قیمت بازار نفت خام تعیین شود، هر چند که این قیمت هر دو ماه یک بار بازنگری خواهد شد.
کشورهای گروه هفت، طبق این توافق، شرکت‌های کشتیرانی خود را از تسهیل حمل‌ونقل نفت روسیه در صورت فروش بالای سقف قیمت ۶۰ دلار در هر بشکه منع خواهند کرد.
به‌عبارتی، نفت روسیه در صورتی اجازه خواهد یافت با نفتکش کشورهای عضو، شرکت‌های بیمه، بیمه‌های اتکایی و مؤسسه‌های اعتباری گروه هفت و اتحادیه اروپا به کشورهای ثالث ارسال شود که محموله‌ها با سقف قیمت تعیین‌شده (۶۰ دلار برای هر بشکه) یا کمتر از آن خریداری شود.
ایده تبدیل ترکیه به هاب گازی در شرایطی مطرح شده که اتحادیه اروپا از روابط ترکیه و روسیه ابراز نگرانی کرده است. جوزپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در نامه‌ای به پارلمان اروپا نوشت: تعمیق روابط اقتصادی بین ترکیه و روسیه، مایه نگرانی عمیق است.
روابط ترکیه و روسیه که از قرن‌ها پیش با فراز و نشیب همراه بود، بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در مقاطع زمانی مختلفی با رقابت دو کشور بویژه در آسیای میانه و منطقه قفقاز همراه بود. این روابط با قدرت گرفتن حزب عدالت و توسعه در طول ۲۰ سال گذشته بویژه در دومین دوره ریاست‌جمهوری پوتین و شروع بحران سوریه رو به افزایش بوده است.
ترکیه و روسیه در زمینه‌های مختلف سیاسی و اقتصادی و تجاری ارتباطات تنگاتنگی دارند. روسیه یکی از مهمترین مراکز صادرات محصولات کشاورزی ترکیه است. ترکیه یکی از مهمترین مبادی برای گردشگران روس محسوب می‌شود.
فارغ از تمرکز بر نوع روابط ترکیه و روسیه اما تبدیل شدن ترکیه به هاب گازی تا چه میزان قابلیت اجرا دارد؟
دکتر جلال‌الدین هاشمی، کارشناس انرژی اذعان داشته است که تبدیل شدن به هاب گازی، برای کشوری مثل ترکیه، نیازمند رعایت ملزومات و لوازمی بوده که در حال حاضر این کشور فاقد شرایط لازم است.
وی با بیان اینکه ترکیه برای تبدیل شدن به هاب گازی منطقه، گازی برای صادرات ندارد و خود یک کشور واردکننده گاز است، افزود که در عین‌حال، ترکیه درحال حاضر در بین بزرگان انرژی جهان هم جایگاهی ندارد.
به‌گفته هاشمی، این رفتار ترکیه برای اجرایی کردن ایده هاب گازی، بیشتر یک رفتار سیاسی از ناحیه این کشور بوده و قابلیت اجرا نخواهد داشت.
این کارشناس انرژی در اشاره به جایگاه بسیار مهم ایران در زمینه ذخایر نفت و گاز و موقعیت جغرافیایی ممتاز، نتیجه‌گیری کرد که ایران قابلیت تبدیل شدن به هاب انرژی منطقه را دارد در حالی‌که ترکیه در قیاس با ایران به‌هیچ عنوان چنین موقعیتی ندارد.