به گزارش روزپلاس، حجت‌الاسلام محمدحسین جمال‌زاده پژوهشگر فلسفه و علوم اجتماعی در نشست علمی مکتب فکری رهبر شهید، با موضوع امت در میانه دو بعثت؛ بازخوانی قرآنی نسبت بعثت و ولایت که به صورت وبیناری برگزار شد، به بررسی جایگاه بعثت و ولایت در شکل‌گیری جامعه توحیدی و تبیین نسبت میان این دو مفهوم اساسی در اندیشه اسلامی پرداخت.
حجت‌الاسلام جمال‌زاده در تبیین محور اصلی این نشست، اظهار داشت: بعثت و ولایت دو رکن اساسی در هندسه بینش اسلامی و شکل‌گیری جامعه توحیدی به شمار می‌روند. از این رو، بازخوانی قرآنی نسبت بعثت و ولایت، فرصتی برای شناخت دقیق‌تر مبانی فکری اسلام و بررسی پیوند میان هدایت الهی و حرکت اجتماعی امت فراهم می‌کند.
این پژوهشگر فلسفه و علوم اجتماعی با اشاره به اهمیت مفاهیم بعثت و ولایت بیان داشت: برای شناخت درست مسیر حرکت امت، باید جایگاه بعثت و ولایت را در منظومه معارف اسلامی بررسی کرد و نسبت میان این دو مفهوم را مورد توجه قرار داد. قرآن کریم مبنای مهمی برای فهم این مفاهیم و بررسی نقش آن‌ها در شکل‌گیری جامعه توحیدی است. ازاین‌رو، بازخوانی قرآنی این نسبت می‌تواند به درک دقیق‌تر مسئولیت‌های امت کمک کند. بنابراین در این چارچوب، بعثت و ولایت نه به‌عنوان دو موضوع جداگانه، بلکه در پیوند با یکدیگر و در نسبت با حرکت امت مورد توجه قرار گرفتند.
حجت‌الاسلام جمال‌زاده با تبیین نسبت میان آغاز حرکت توحیدی و استمرار آن، خاطرنشان کرد: مسئله بعثت صرفاً به لحظه آغاز رسالت و ابلاغ پیام محدود نمی‌شود، بلکه بعثت هنگامی در حیات اجتماعی امت معنا پیدا می‌کند که پیام الهی بتواند در ساختار فکری و رفتاری جامعه امتداد پیدا کند. از این منظر، ولایت را باید در نسبت با مسئله هدایت و استمرار مسیر بعثت مورد توجه قرار داد. اگر بعثت را نقطه آغاز یک تحول در انسان و جامعه بدانیم، مسئله مهم پس از آن، حفظ جهت این تحول و جلوگیری از فاصله گرفتن جامعه از مبانی اولیه آن است. در این چارچوب، امت تنها مجموعه‌ای از افراد هم‌عقیده نیست، بلکه یک واقعیت اجتماعی دارای هویت، مسئولیت و جهت است. بنابراین هرجا سخن از بعثت یک امت به میان می‌آید، باید نسبت آن با هدایت، ولایت و مسئولیت تاریخی نیز مورد پرسش قرار گیرد. چنین نگاهی، بعثت را از یک واقعه صرفاً تاریخی فراتر می‌برد و آن را به مسئله‌ای مرتبط با حیات اجتماعی و آینده یک جامعه تبدیل می‌کند.
این استاد حوزه و دانشگاه در تبیین پدیده بعثت ملت ایران و شناخت هویت و ماهیت این حرکت در چارچوب اندیشه‌های مکتب رهبر شهید بیان داشت: برای شناخت بعثت ملت ایران، باید هویت و ماهیت این حرکت را در نسبت با مبانی قرآنی و جایگاه ولایت مورد بررسی قرار داد. از این رو، شناخت دقیق این پدیده تنها به توصیف یک حرکت اجتماعی محدود نمی‌شود، بلکه مستلزم توجه به مبانی فکری، اهداف و مسئولیت‌هایی است که در مسیر حرکت یک امت مطرح می‌شود. بازخوانی بعثت ملت ایران از منظر قرآنی، زمینه‌ای برای بررسی نسبت میان هویت جمعی، آرمان‌های الهی و مسئولیت تاریخی جامعه فراهم می‌کند. در این نگاه، شناخت ماهیت حرکت امت، مقدمه‌ای برای درک بهتر مسیر پیش‌رو و چگونگی حفظ جهت‌گیری آن در مواجهه با مسائل و چالش‌های اجتماعی است.
حجت‌الاسلام جمال‌زاده با اشاره به نقش محوری ولایت در بیداری و جهت‌دهی به امت خاطرنشان کرد: ولایت در بررسی مسیر حرکت امت و شناخت مسئولیت‌های آن جایگاهی محوری دارد و توجه به این جایگاه، برای فهم نسبت بعثت و ولایت ضروری است. بنابراین، شناخت آرمان‌های الهی، زمانی می‌تواند در مسیر حرکت جامعه اثرگذار باشد که با درک درست از مسئولیت‌ها و جهت‌گیری‌های امت همراه شود. بر این اساس، بررسی نسبت بعثت و ولایت می‌تواند به شناخت دقیق‌تر چگونگی پیوند میان مبانی اعتقادی و مسئولیت‌های اجتماعی کمک کند که این موضوع زمینه‌ای برای توجه به ضرورت آگاهی جمعی، شناخت مسیر حرکت و حفظ انسجام در مسیر تحقق اهداف و آرمان‌های الهی فراهم می‌آورد.
وی با اشاره به اهمیت شناخت رسالت امت مبعوث بیان داشت: درک صحیح از ابعاد بعثت و ولایت، زمینه‌ساز شناخت دقیق‌تر مسئولیت‌های امت و نقش آن در مسیر تحقق آرمان‌های الهی است، و حرکت آگاهانه جامعه در این مسیر، به شناخت هویت، درک مسئولیت‌های تاریخی و توجه به جایگاه امت در تحولات اجتماعی نیاز دارد. در همین چارچوب، شناخت رسالت امت مبعوث تنها به تبیین مفاهیم نظری محدود نمی‌شود، بلکه موضوع حضور مسئولانه جامعه در میدان‌های مختلف را نیز در بر می‌گیرد. از این منظر، آگاهی از مبانی فکری و قرآنی، شناخت اهداف و درک مسئولیت‌های اجتماعی، از مؤلفه‌های مهم حرکت آگاهانه امت به شمار می‌روند.
این پژوهشگر فلسفه و علوم اجتماعی خاطرنشان کرد: موضوع این نشست بر ضرورت شناخت ابعاد مختلف رسالت امت و نقش این شناخت در مواجهه با میدان‌های خطیر تأکید دارد، مسئله‌ای که پیوند میان آگاهی دینی، مسئولیت اجتماعی و حرکت در مسیر آرمان‌های الهی را برجسته می‌کند.
وی با تأکید بر ضرورت بازخوانی مستمر نسبت میان هویت و مسئولیت افزود: یکی از مسائل مهم در فهم حرکت یک امت، آن است که هویت جمعی به یک خاطره تاریخی تبدیل نشود. هرگاه جامعه‌ای خود را صرفاً با گذشته تعریف کند، ممکن است از مسئولیت‌های امروز خود فاصله بگیرد. از این رو، بازخوانی بعثت و ولایت باید بتواند میان گذشته و اکنون ارتباط برقرار کند و نشان دهد که مفاهیم دینی چگونه می‌توانند در فهم مسائل جدید جامعه و تعیین مسئولیت‌های آن نقش داشته باشند. از این منظر، مسئله امت، در نهایت مسئله یک جامعه زنده و مسئول است؛ جامعه‌ای که باید نسبت خود را با هدایت، آرمان، ولایت و میدان عمل به صورت مستمر بازتعریف کند. بنابراین، سخن گفتن از بعثت ملت ایران بدون توجه به مسئولیت‌های ناشی از آن، تصویری ناقص از این پدیده ارائه خواهد کرد. بعثت هنگامی در حیات اجتماعی امت امتداد می‌یابد که آگاهی، مسئولیت و جهت‌گیری اجتماعی در کنار یکدیگر قرار گیرند.
حجت‌الاسلام جمال‌زاده در پایان خاطر نشان کرد: بازخوانی نسبت بعثت و ولایت و شناخت رسالت امت مبعوث، می‌تواند زمینه‌ای برای حرکت آگاهانه جامعه در مسیر تحقق آرمان‌های الهی فراهم کند. شناخت دقیق این مفاهیم، در درک مسئولیت تاریخی امت و آمادگی برای ایستادگی در میدان‌های خطیر اهمیت دارد. بر این اساس، محور اصلی این نشست را می‌توان در ضرورت بازخوانی مبانی قرآنی بعثت و ولایت، شناخت ماهیت بعثت ملت ایران و تبیین مسئولیت‌های امت مبعوث خلاصه کرد؛ موضوعاتی که در منظومه فکری مورد بحث، با مسئله هدایت، هویت جمعی و حرکت آگاهانه جامعه در مسیر تحقق آرمان‌های الهی پیوند دارند.